Test kasetkowy w kierunku malarii

Opis

Szybki test kasetkowy w kierunku malarii to diagnostyczny test immunochromatograficzny wykrywający antygeny pasożytów malarii z rodzaju Plasmodium w próbce krwi pacjenta. Test identyfikuje trzy grupy: Plasmodium falciparum (najgroźniejszy gatunek, odpowiedzialny za ciężką, potencjalnie śmiertelną malarię), Plasmodium vivax oraz antygen wspólny dla wszystkich gatunków Plasmodium (Pan – obejmuje również P. malariae i P. ovale).

Malaria to poważna choroba zakaźna wywoływana przez pierwotniaki z rodzaju Plasmodium, przenoszone przez ukłucie samicy komara z rodzaju Anopheles. Pasożyty atakują czerwone krwinki, namnażając się w ich wnętrzu i powodując ich cykliczne rozpadanie się – stąd charakterystyczne nawroty gorączki co 48 lub 72 godziny. Malaria jest globalnym problemem zdrowotnym – Światowa Organizacja Zdrowia szacuje, że każdego roku na malarię zapada 300-500 milionów ludzi, a ponad milion umiera (głównie dzieci w Afryce Subsaharyjskiej).

W Polsce malaria nie występuje, ale przypadki importowane u podróżnych powracających z krajów endemicznych (Afryka Subsaharyjska, Azja Południowa i Południowo-Wschodnia, Ameryka Południowa, Oceania) wymagają szybkiej diagnostyki. Malaria nieleczona, szczególnie wywołana przez P. falciparum, może w ciągu godzin prowadzić do ciężkich powikłań i śmierci. Test kasetkowy daje wynik w ok. 15 minut.

Wskazania

Test w kierunku malarii zleca się u osób z objawami sugerującymi zakażenie, szczególnie po pobycie w krajach endemicznych. Badanie jest wskazane w następujących sytuacjach:

  • gorączka po powrocie z krajów tropikalnych – każda gorączka pojawiająca się w ciągu roku (szczególnie w ciągu 3 miesięcy) od powrotu z kraju endemicznego powinna być zbadana w kierunku malarii. Okres inkubacji wynosi zwykle 7-30 dni, ale przy P. vivax i P. ovale może sięgać miesięcy.
  • nawracające epizody gorączki z dreszczami – cykliczne napady gorączki z towarzyszącymi dreszczami, obfitym poceniem, bólem głowy i bólami mięśniowymi to klasyczny obraz malarii.
  • gorączka z niedokrwistością i powiększeniem śledziony – rozpadanie się zakażonych krwinek powoduje niedokrwistość hemolityczną, a śledziona powiększa się w odpowiedzi na masowe niszczenie krwinek.
  • diagnostyka różnicowa gorączki tropikalnej – objawy malarii mogą przypominać dengę, grypę, dur brzuszny i inne choroby gorączkowe. Test kasetkowy pozwala szybko potwierdzić lub wykluczyć malarię.
  • podejrzenie ciężkiej malarii – zaburzenia świadomości, drgawki, żółtaczka, ciemny mocz, niewydolność oddechowa. Ciężka malaria falciparum jest stanem zagrożenia życia wymagającym natychmiastowej diagnostyki i leczenia.

Przebieg i przygotowanie

Test nie wymaga bycia na czczo ani szczególnego przygotowania. Materiałem do badania jest krew z nakłucia opuszka palca (krew kapilarna).

Personel medyczny nakłuwa opuszkę palca jednorazowym nakłuwaczem i pobiera kroplę krwi. Krew nanosi się na kasetkę testową, dodaje bufor i odczekuje ok. 15 minut. Wynik odczytywany jest wizualnie – pojawienie się linii testowej wskazuje na obecność antygenów Plasmodium. Test różnicuje P. falciparum od pozostałych gatunków, co ma znaczenie dla wyboru leczenia.

Ograniczenia

Test kasetkowy jest badaniem przesiewowym. Złotym standardem diagnostyki malarii pozostaje mikroskopowe badanie rozmazu krwi (grubej kropli i cienkiego rozmazu), które pozwala na identyfikację gatunku Plasmodium, ocenę parazytemii (odsetka zakażonych krwinek) i monitorowanie odpowiedzi na leczenie. Przy dodatnim teście kasetkowym lekarz powinien zlecić badanie mikroskopowe.

Czułość testu spada przy niskiej parazytemii (małej liczbie pasożytów we krwi), co może dotyczyć osób stosujących chemioprofilaktykę przeciwmalaryczną lub będących we wczesnej fazie zakażenia. Ujemny wynik testu przy utrzymującym się podejrzeniu klinicznym nie wyklucza malarii i wymaga powtórzenia badania lub wykonania rozmazu krwi.

Najczęściej zadawane pytania

Jak szybko po ukąszeniu komara mogę zachorować?

Okres inkubacji malarii wynosi zwykle 7-30 dni w zależności od gatunku Plasmodium. P. falciparum daje objawy najszybciej (8-15 dni), P. vivax i P. ovale mogą mieć znacznie dłuższy okres inkubacji – nawet kilka miesięcy, ponieważ tworzą formy uśpione (hipnozoity) w wątrobie. Dlatego gorączka nawet kilka miesięcy po powrocie z tropików powinna budzić podejrzenie malarii.

Czy chemioprofilaktyka daje 100% ochrony przed malarią?

Nie. Leki stosowane profilaktycznie (atowakwon/proguanil, doksycyklina, meflochina) zmniejszają ryzyko zachorowania o 90-95%, ale nie dają pełnej ochrony. Dlatego gorączka po powrocie z kraju endemicznego wymaga diagnostyki w kierunku malarii niezależnie od tego, czy pacjent stosował chemioprofilaktykę.

Czy malaria jest zaraźliwa?

Nie w tradycyjnym rozumieniu – malaria nie przenosi się z człowieka na człowieka przez kontakt bezpośredni, kaszel ani kichanie. Przenosi się wyłącznie przez ukłucie zakażonego komara z rodzaju Anopheles. W bardzo rzadkich przypadkach możliwe jest zakażenie przez transfuzję krwi lub przeszczepianie narządów od zakażonego dawcy.

od 99,00 zł

Aplikacja
ePOLMED

  • Wygodne umawianie i odwoływanie wizyt;
  • Wyniki badań laboratoryjnych zawsze pod ręką;
  • Historia medyczna w jednym miejscu;
  • Bezpieczeństwo danych dzięki integracji z Węzłem Krajowym.
Obraz baneru aplikacji mobilnej