Opis
Przeciwciała to zamiennie stosowane określenie na medyczny termin: immunoglobuliny (w skrócie Ig). To białka wytwarzane przez komórki plazmatyczne – wyspecjalizowane limfocyty B, komórki układu odpornościowego.Immunoglobulina G jest najliczniej występującą klasą przeciwciał w surowicy krwi, stanowiącą około 75-80% wszystkich immunoglobulin. Wytwarzanie IgG rozpoczyna się w późniejszej fazie odpowiedzi immunologicznej, po zainicjowaniu przez immunoglobulinę M (IgM).
IgG neutralizuje toksyny, ułatwia fagocytozę (pochłanianie patogenów przez komórki żerne) oraz aktywuje układ dopełniacza, który odpowiada za eliminację mikroorganizmów. IgG jest również unikalna ze względu na zdolność przenikania przez łożysko, dzięki czemu zapewnia noworodkowi bierną odporność, chroniąc go przed infekcjami w pierwszych miesiącach życia.
Wskazania do badania
Badanie stężenia IgG wykonuje się w celach diagnostycznych lub kontrolnych w przypadku:
- podejrzenia niedoborów odporności,
- nawracających infekcji o trudnej do ustalenia przyczynie,
- diagnozowania chorób autoimmunologicznych,
- oceny odpowiedzi na szczepienia,
- monitorowania przewlekłych stanów zapalnych, które mogą wpływać na funkcjonowanie układu immunologicznego.
Przebieg badania
Badanie immunoglobulin polega na analizie próbki krwi żylnej pobranej od pacjenta. W większości przypadków nie jest konieczne szczególne przygotowanie do testu, jednak zaleca się, aby pacjent był na czczo. Krew jest następnie przesyłana do laboratorium, gdzie oznacza się stężenie poszczególnych klas przeciwciał, w tym IgG.
Oznaczenie poziomu IgG zazwyczaj przeprowadza się równocześnie z immunoglobuliną M, aby uzyskać pełny obraz aktywności układu odpornościowego.
- IgM pojawia się jako pierwsze w odpowiedzi na infekcję. Jej wykrycie świadczy o wczesnej fazie zakażenia.
- Obecność IgG sugeruje późniejszy etap zakażenia, przebycie infekcji lub rozwiniętą odporność poszczepienną.
Dzięki temu badanie pozwala ocenić zarówno aktualny stan zakażenia, jak i zdolność organizmu do obrony przed przyszłymi infekcjami.
Interpretacja wyników
Zbyt wysokie stężenie immunoglobuliny G w surowicy może być objawem:
- przewlekłych infekcji bakteryjnych lub wirusowych,
- chorób autoimmunologicznych – wyróżnia się m.in. toczeń rumieniowaty układowy czy reumatoidalne zapalenie stawów,
- przewlekłych chorób wątroby, w tym wirusowego zapalenia wątroby typu B i C,
- niektórych nowotworów hematologicznych, na przykład szpiczaka mnogiego.
Interpretacja wyników powinna uwzględniać kontekst kliniczny oraz inne parametry diagnostyczne.
Obniżony poziom IgG – przyczyny
Zmniejszone stężenie immunoglobuliny G może wynikać z:
- pierwotnych niedoborów odporności, takich jak agammaglobulinemia (całkowity brak przeciwciał),
- wtórnych niedoborów odporności spowodowanych chorobami nowotworowymi (na przykład białaczkami) lub zespołem nerczycowym,
- schorzeń układu pokarmowego, na przykład celiakii czy choroby Leśniowskiego-Crohna,
- stosowania leków immunosupresyjnych lub glikokortykosteroidów, które hamują aktywność układu odpornościowego.