Opis
Prokalcytonina (PCT) jest prekursorem kalcytoniny – hormonu regulującego gospodarkę wapniowo-fosforanową. W warunkach fizjologicznych jej stężenie w surowicy jest minimalne. Jednak w odpowiedzi na ciężkie zakażenia bakteryjne (zwłaszcza sepsę) poziom PCT gwałtownie wzrasta.Główne przyczyny podwyższenia poziomu PCT to:
- ciężkie zakażenia bakteryjne (sepsa, zapalenie płuc),
- uszkodzenia tkanek (rozległe urazy, oparzenia, zabiegi chirurgiczne),
- niektóre guzy neuroendokrynne (w szczególności rak rdzeniasty tarczycy).
Wskazania do badania
Badanie prokalcytoniny jest wykorzystywane w diagnostyce i monitorowaniu:
- sepsy i ciężkich zakażeń bakteryjnych – podwyższony poziom PCT wskazuje na obecność infekcji bakteryjnej o poważnym przebiegu;
- różnicowania zakażeń bakteryjnych i wirusowych – niski poziom PCT jest charakterystyczny dla infekcji wirusowych (określenie rodzaju infekcji pozwala uniknąć niepotrzebnego stosowania antybiotyków);
- oceny skuteczności terapii antybiotykowej – spadek stężenia PCT wskazuje na efektywność leczenia przeciwinfekcyjnego.
Przebieg badania
Badanie nie wymaga skomplikowanych przygotowań, jednak wskazuje się zalecenia, których przestrzeganie może poprawić wiarygodność przeprowadzanej procedury. Należy:
- zgłosić się na czczo – przynajmniej 8 godzin po ostatnim posiłku;
- unikać intensywnych aktywności minimum na 24 godziny przed badaniem – duży wysiłek fizyczny może wpływać na poziom niektórych parametrów krwi;
- powiadomić lekarza o przyjmowanych lekach – niektóre substancje mogą wpływać na poziom PCT i utrudniać interpretację wyniku.
Analiza poziomu prokalcytoniny odbywa się na podstawie próbki krwi żylnej. Pobranie materiału nie różni się od standardowych badań laboratoryjnych – próbka trafia do analizy, w której oznacza się stężenie PCT metodą immunochemiczną.
Interpretacja wyników
Interpretacja poziomu prokalcytoniny powinna być zawsze dokonywana w kontekście obrazu klinicznego pacjenta oraz innych badań diagnostycznych. Konsultacja z lekarzem jest niezbędna do właściwej oceny i podjęcia decyzji terapeutycznych.
Stężenie PCT powinno być oceniane w kontekście stanu pacjenta oraz wyników innych badań laboratoryjnych. Wyłącznie kompleksowa analiza – która uwzględnia objawy, historię choroby i wyniki badań – pozwala na odpowiednie zaplanowanie leczenia.
Decyzję o wdrożeniu antybiotykoterapii zawsze podejmuje lekarz.