Test PCR w kierunku krztuśca

Opis

Krztusiec (koklusz) to ostra, wysoce zakaźna choroba układu oddechowego wywoływana przez bakterie Bordetella pertussis. Choć kojarzona jest z chorobami wieku dziecięcego, obecnie obserwuje się drastyczny wzrost zachorowań wśród młodzieży i dorosłych, u których objawy mogą być nietypowe i mylone z przewlekłym zapaleniem oskrzeli.

Metoda real-time PCR (badanie molekularne) to obecnie "złoty standard" diagnostyki w wczesnej fazie infekcji. Pozwala na wykrycie materiału genetycznego bakterii bezpośrednio w wydzielinie z dróg oddechowych.

Dlaczego warto wybrać test PCR?

• Szybkość – pozwala na błyskawiczne potwierdzenie choroby i wdrożenie celowanego antybiotyku, co skraca okres zakażania innych.
• Precyzja – odróżnia krztusiec od innych infekcji wirusowych (grypa, RSV, COVID-19), które dają podobne objawy, a leczy się je zupełnie inaczej.

Badanie PCR ma najwyższą skuteczność w ciągu pierwszych 3-4 tygodni od pojawienia się kaszlu. W późniejszej fazie choroby bakterie mogą być już niewykrywalne w nosogardzieli (mimo trwającego kaszlu) – w takim przypadku zaleca się badanie poziomu przeciwciał z krwi.

Uwaga! W dalszym ciągu, jedyną formą profilaktyki choroby jest szczepienie przeciwko krztuścowi. Od Twojego ostatniego szczepienia minęło 10 lat? Zaszczep się w Centrum Medycznym POLMED!

Wskazania

Objawy krztuśca ewoluują w czasie i różnią się w zależności od wieku. Test PCR zalecany jest osobom, u których występują:

• faza nieżytowa (początek choroby) – objawy grypopodobne, katar, stan podgorączkowy, suchy kaszel (w tej fazie test PCR jest najskuteczniejszy);
• faza napadowa (rozwinięta choroba):
• u dzieci charakterystyczne "pianie" (świst wdechowy przypominający pianie koguta) po ataku kaszlu, wymioty po kaszlu, bezdech;
• u dorosłych przewlekły, męczący, suchy kaszel, nasilający się w nocy, duszności, uczucie "drapania" w gardle, pękanie naczynek w oczach od wysiłku.

Przygotowanie do wymazu na krztusiec

Materiał do badania pobierany jest zazwyczaj z nosogardzieli (głęboki wymaz z nosa) lub gardła. Aby nie zafałszować wyniku i nie usunąć bakterii mechanicznie przed pobraniem, należy przestrzegać poniższych zasad:

• czas – na badanie zgłoś się najlepiej w godzinach porannych;
• posiłki – zachowaj minimum 3 godziny odstępu od ostatniego posiłku i picia (zminimalizuje to ryzyko odruchu wymiotnego przy pobieraniu);
• leki i higiena – na min. 2 godziny przed wymazem:
• nie stosuj kropli, maści ani aerozoli do nosa;
• nie wydmuchuj nosa i nie płucz go wodą morską;
• nie myj zębów i nie używaj płynów do płukania ust;
• nie stosuj tabletek do ssania na gardło ani gum do żucia;
• protezy – jeśli posiadasz ruchomą protezę zębową, wyjmij ją przed pobraniem materiału.

Test na krztusiec – najczęściej zadawane pytania

Czym różni się test PCR na krztusiec od badania z krwi?

Test PCR (wymaz) wykrywa samą obecność bakterii – robi się go na początku choroby, by potwierdzić zakażenie. Badanie z krwi (IgA, IgG) wykrywa przeciwciała, czyli reakcję obronną organizmu – wykonuje się je w późniejszej fazie (gdy kaszel trwa długo), aby potwierdzić, że pacjent przeszedł lub przechodzi krztusiec, nawet jeśli bakterii już nie ma w nosie.

Czy badanie jest bolesne?

Pobranie wymazu z nosogardzieli może być nieprzyjemne (uczucie "kręcenia" w nosie, łzawienie oczu), ale trwa zaledwie kilka sekund i nie jest bolesne. Jest bezpieczne zarówno dla dzieci, jak i kobiet w ciąży.

Czy test wykrywa też grypę lub COVID-19?

Standardowy test PCR na krztusiec wykrywa tylko pałeczki Bordetella pertussis (i czasem Bordetella parapertussis). Jeśli chcesz sprawdzić również wirusy, zapytaj w punkcie pobrań o tzw. panel oddechowy, który z jednego wymazu wykrywa kilkanaście patogenów (w tym grypę, RSV i krztusiec).