Pakiet badań – choroby reumatyczne

Ból stawów, poranna sztywność dłoni, czy „łamanie w kościach” to nie zawsze kwestia wieku czy pogody. Często są to pierwsze sygnały, że układ odpornościowy zaczął walkę z własnym organizmem (autoagresja).

Choroby reumatyczne (takie jak RZS, toczeń czy twardzina) to podstępni przeciwnicy. Atakują nie tylko stawy, ale mogą niszczyć nerki, płuca czy serce. Kluczem do zatrzymania choroby jest wczesna diagnoza.

Pakiet badań „Choroby reumatyczne” został stworzony, by odpowiedzieć na dwa pytania:

• Czy to choroba autoimmunologiczna?
• A może to coś innego, co udaje reumatyzm?

Co badamy?

Zestaw badań pozwala reumatologowi spojrzeć na problem wielowymiarowo:

Wykrywanie autoagresji

• RF (czynnik reumatoidalny) – klasyczny marker Reumatoidalnego Zapalenia Stawów (RZS). Jego wysoki poziom często wyprzedza objawy bólowe;
• ANA1 (Przeciwciała przeciwjądrowe) – test przesiewowy w kierunku chorób tkanki łącznej (np. tocznia, twardziny). To „czerwona flaga”, która mówi, że układ odpornościowy atakuje jądra własnych komórek;
• Proteinogram – rozdział białek krwi. Pozwala wykryć przewlekłe stany zapalne oraz specyficzne choroby (np. szpiczaka), które mogą objawiać się bólami kości.

Wykluczenie „naśladowców”

• Borelioza (IgG i IgM) – dlaczego w pakiecie reumatycznym? Ponieważ borelioza często atakuje stawy (tzw. postać stawowa), dając objawy identyczne jak reumatyzm. Leczy się ją jednak antybiotykiem, a nie sterydami.
• Kwas moczowy – jego nadmiar krystalizuje się w stawach, powodując potworny ból (dna moczanowa). To choroba metaboliczna, którą leczy się dietą i lekami obniżającymi poziom tego kwasu.

Ocena stanu zapalnego

• OB i CRP – kluczowe wskaźniki toczącego się stanu zapalnego. W chorobach reumatycznych ich poziom służy do oceny aktywności choroby i monitorowania skuteczności leczenia;
• Morfologia – wykrywa anemię chorób przewlekłych (częstą w RZS) i ocenia ogólną kondycję organizmu.

Bezpieczeństwo narządów (wątroba i nerki)

Choroby reumatyczne (szczególnie toczeń) lubią atakować narządy wewnętrzne. Dodatkowo leki przeciwbólowe obciążają organizm.

• Kreatynina – ocena funkcji nerek;
• ALT – ocena funkcji wątroby.

Kiedy wykonać ten pakiet?

• Ból i sztywność – szczególnie tzw. sztywność poranna (trudność w zaciśnięciu dłoni w pięść po obudzeniu, która mija po rozruszaniu);
• Obrzęki – zaczerwienienie i opuchlizna stawów (symetryczna, np. obu nadgarstków);
• Zmiany skórne – rumień na twarzy (w kształcie motyla), guzki podskórne, nadwrażliwość na słońce;
• Stan podgorączkowy – utrzymujący się bez objawów infekcji;
• Historia ukąszeń – podejrzenie boreliozy (nawet, jeśli nie pamiętasz kleszcza);
• Dziedziczenie – jeśli w Twojej rodzinie ktoś chorował na RZS, toczeń lub łuszczycę.

Przygotowanie do badania

Aby wyniki (szczególnie kwasu moczowego i prób wątrobowych) były wiarygodne:

• zgłoś się na badanie rano, min. 8-12 godzin po ostatnim posiłku;
• unikaj intensywnego treningu dzień przed badaniem (może podnieść poziom kwasu moczowego i enzymów);
• w dniu poprzedzającym unikaj tłustych posiłków i alkoholu.

• ALT,
• Borelioza IgG,
• Borelioza IgM,
• CRP, ilościowo,
• Kreatynina,
• Kwas moczowy,
• Morfologia krwi (pełna),
• OB,
• PPJ (ANA1) met. IIF, test przesiewowy,
• Proteinogram,
• RF, ilościowo.