Pakiet badań – choroby nerek

Nerki to „cichy filtr” naszego organizmu. Każdej doby filtrują około 180 litrów krwi, usuwając toksyny i regulując poziom wody. Przewlekła choroba nerek (PChN) może rozwijać się latami, niszcząc narząd w 90%, zanim pojawią się pierwsze objawy. Pakiet badań „Choroby nerek” został stworzony, aby wykryć zagrożenie na dwóch frontach:

1. niewydolność – czy nerki sprawnie filtrują krew?
2. infekcje – czy w układzie moczowym toczy się stan zapalny wywołany przez bakterie?

Co badamy?

Zestaw badań krwi i moczu daje nefrologowi pełny obraz sytuacji:

Wydolność filtracyjna:

• Kreatynina – podstawowy marker. Na jej podstawie wylicza się wskaźnik eGFR, który mówi nam, w ilu procentach nerki pracują prawidłowo;
• Mocznik – produkt przemiany materii, który nerki muszą usuwać. Jego wysoki poziom (mocznica) zatruwa organizm, powodując nudności, osłabienie i metaliczny posmak w ustach.

Równowaga metaboliczna i elektrolitowa:

• Kwas moczowy – jego nadmiar krystalizuje się w nerkach, tworząc kamienie (kamica nerkowa) i uszkadzając miąższ nerek.
• Sód i Potas – nerki są głównym regulatorem tych pierwiastków.
  • Potas jest krytyczny – przy chorych nerkach jego poziom niebezpiecznie rośnie, co może prowadzić do nagłego zatrzymania akcji serca.
• Wapń całkowity – nerki odpowiadają za aktywację witaminy D i wchłanianie wapnia. Zaburzenia nerkowe prowadzą do „ucieczki” wapnia z kości (osteodystrofii nerkowej).

Diagnostyka infekcji i stanów zapalnych:

• Badanie ogólne moczu – „Szybki test”. Wykrywa białko (uszkodzenie filtrów), glukozę (cukrzyca) oraz krwinki (krwinkomocz).
• Posiew moczu (badanie bakteriologiczne) – badanie hodowlane. Jeśli w Twoim moczu są bakterie, laboratorium wyhoduje je, zidentyfikuje gatunek i określi, na jakie leki są wrażliwe (antybiogram). Pozwala to na celowane, skuteczne leczenie infekcji.

Kiedy wykonać ten pakiet badań?

• Choroby cywilizacyjne – cierpisz na nadciśnienie tętnicze lub cukrzycę;
• Objawy dyzuryczne – pieczenie przy oddawaniu moczu, częstomocz, parcie na pęcherz, ból w lędźwiach;
• Zmiany w moczu – mocz pieniący się, o ciemnej barwie lub obecność krwi.
• Obrzęki – puchnięcie powiek rano, obrzęki kostek i dłoni (zatrzymywanie wody).
• Kamica – masz skłonność do „kamieni” nerkowych.

Kluczowe przygotowanie

O ile badanie krwi jest standardowe (na czczo), o tyle pobranie moczu do posiewu wymaga dyscypliny higienicznej. Błąd na tym etapie zafałszuje wynik.

1. Pojemnik – musisz kupić w aptece sterylny pojemnik na mocz (zazwyczaj z czerwoną zakrętką, zapakowany w folię). Zwykły, niesterylny kubeczek się nie nadaje.
2. Higiena – przed pobraniem umyj dokładnie okolice intymne wodą z mydłem i osusz jednorazowym ręcznikiem. Nie używaj chusteczek nawilżanych ani płynów do higieny intymnej (mogą zabić bakterie w próbce).
3. Środkowy strumień – pierwszą partię moczu oddaj do toalety (wypłukuje bakterie ze skóry), dopiero środkową część strumienia złap do sterylnego pojemnika.
4. Nie dotykaj palcami wnętrza kubeczka ani zakrętki.

Na pobranie krwi zgłoś się na czczo (min. 8–12 h przerwy w jedzeniu).

• Kreatynina,
• Kwas moczowy,
• Mocz – badanie ogólne,
• Mocz posiew (bad. bakter.),
• Mocznik,
• Potas,
• Sód,
• Wapń całkowity.