Szczepienie skojarzone chroni przed trzema wirusowymi chorobami zakaźnymi, które, choć często kojarzone z wiekiem dziecięcym, mogą prowadzić do groźnych i trwałych powikłań w każdej grupie wiekowej.
Odra – wysoce zakaźna choroba wirusowa
Źródła zakażenia i objawy: wywoływana przez wirusa odry (Measles virus), przenoszona drogą kropelkową, jest jedną z najbardziej zakaźnych chorób na świecie. Jej pierwsze objawy przypominają przeziębienie – wysoka gorączka, suchy kaszel, katar i zapalenie spojówek. Następnie na błonie śluzowej policzków pojawiają się charakterystyczne białe plamki (plamki Koplika), a po nich gruboplamista, często zlewająca się wysypka, która stopniowo obejmuje całe ciało.
Rokowania i powikłania: przebieg odry u dorosłych jest zazwyczaj cięższy, niż u dzieci. Powikłania są częste i obejmują zapalenie ucha środkowego, zapalenie płuc, a w ciężkich przypadkach zapalenie mózgu, które może prowadzić do trwałych uszkodzeń neurologicznych lub zgonu.
Świnka – zagrożenie nie tylko dla ślinianek
Źródła zakażenia i objawy: świnka, czyli nagminne zapalenie przyusznic, to choroba wirusowa przenoszona drogą kropelkową. Najbardziej znanym objawem jest bolesny obrzęk jednej lub obu ślinianek przyusznych („ślinianek”), któremu towarzyszy gorączka, ból głowy i ogólne złe samopoczucie.
Rokowania i powikłania: niebezpieczeństwo świnki tkwi w powikłaniach, które mogą być bardzo poważne. Do najczęstszych należy wirusowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych. U chłopców po okresie dojrzewania i dorosłych mężczyzn może wystąpić zapalenie jąder, które w skrajnych przypadkach prowadzi do niepłodności. Inne rzadkie, ale groźne następstwa to zapalenie trzustki czy trwała głuchota spowodowana uszkodzeniem nerwu słuchowego.
Różyczka – łagodna dla dziecka, groźna dla płodu
Źródła zakażenia i objawy: różyczka to choroba wirusowa, przenoszona drogą kropelkową, która u dzieci ma zwykle łagodny przebieg z niewysoką gorączką, powiększeniem węzłów chłonnych (zwłaszcza karkowych i zausznych) oraz bladoróżową, plamistą wysypką. U dorosłych mogą dodatkowo występować bóle stawów.
Rokowania i powikłania: największe zagrożenie stanowi zakażenie kobiety w pierwszym trymestrze ciąży. Wirus może przeniknąć przez łożysko i doprowadzić do ciężkich, nieodwracalnych uszkodzeń płodu, znanych jako zespół różyczki wrodzonej (CRS), objawiający się wadami serca, zaćmą, głuchotą i opóźnieniem rozwoju umysłowego. Z tego powodu profilaktyka w postaci szczepień jest kluczowa dla ochrony przyszłych pokoleń.