Pakiet badań – profilaktyka onkologiczna dla kobiet

Współczesna onkologia opiera się na zasadzie: „Im wcześniej, tym lepiej”. Nowotwory w wczesnym stadium są często wyleczalne w 100%, ale w tej fazie zazwyczaj nie dają żadnych objawów bólowych.

Nasz pakiet to zestaw badań laboratoryjnych, który pełni funkcję systemu wczesnego ostrzegania. Obejmuje on tzw. markery nowotworowe – specyficzne substancje produkowane przez komórki nowotworowe (lub przez organizm w odpowiedzi na nowotwór). Dodatkowo, pakiet analizuje pracę kluczowych narządów (wątroby i trzustki), co pozwala na ocenę ogólnej kondycji organizmu i wychwycenie ewentualnych zaburzeń metabolicznych lub zmian przerzutowych.

Co dokładnie badamy?

Zestaw został dobrany tak, aby objąć nadzorem nowotwory najczęściej dotykające kobiety:

Markery kobiece:

• CA 125 – podstawowy marker w diagnostyce raka jajnika. Jego poziom rośnie także przy endometriozie, mięśniakach macicy czy w trakcie miesiączki, dlatego wynik zawsze wymaga interpretacji lekarza;
• CA 15-3 – marker powiązany z nowotworami piersi. Wykorzystywany głównie do monitorowania leczenia i wykluczania nawrotów, ale pomocniczo także w diagnostyce zmian w piersiach (jako uzupełnienie USG/mammografii).

Markery układu pokarmowego

• CEA – ogólny marker nowotworowy, którego wysoki poziom może sugerować zmiany w jelicie grubym, odbytnicy, płucach i piersiach;
• CA 19-9 – marker specyficzny dla nowotworów trzustki i dróg żółciowych, a także jelita grubego;
• AFP (alfa-fetoproteina) – marker stosowany w diagnostyce nowotworów wątroby oraz guzów zarodkowych jajnika.

Ocena pracy narządów

Dlaczego badamy te narządy w pakiecie onkologicznym? Ponieważ są one kluczowe dla metabolizmu, a jednocześnie często stają się miejscem przerzutów lub pierwotnych zmian.

• Wątroba (ALT, bilirubina, fosfataza zasadowa, GGTP) – pełny profil wątrobowy. Podwyższone wyniki (zwłaszcza GGTP i fosfatazy) mogą być pierwszym sygnałem, że w wątrobie dzieje się coś niepokojącego (od stłuszczenia po zmiany guzowate);
• Trzustka (amylaza, lipaza) – enzymy te rosną przy stanach zapalnych trzustki, które nieleczone mogą zwiększać ryzyko nowotworowe.

Ogólny sygnał alarmowy

• Morfologia krwi – pozwala wykryć niedokrwistość (anemię), która często towarzyszy chorobom nowotworowym, oraz zaburzenia w układzie białokrwinkowym (białaczki/chłoniaki);
• OB (odczyn Biernackiego) – wskaźnik przewlekłego stanu zapalnego. Bardzo wysokie, „cyfrowe” OB jest często sygnałem choroby nowotworowej (np. szpiczaka) lub aktywnego procesu zapalnego.

Dla kogo jest ten pakiet?

• Dla kobiet z obciążeniem rodzinnym (rak piersi, jajnika lub jelita w rodzinie);
• Dla kobiet po 40. roku życia jako uzupełnienie corocznej profilaktyki (USG, cytologia);
• Dla osób obserwujących u siebie niepokojące, przewlekłe objawy – chudnięcie bez przyczyny, bóle brzucha, wzdęcia, powiększenie obwodu brzucha, wyczuwalne guzki.

Ważne przygotowanie do badania

Markery nowotworowe są bardzo wrażliwe na zmiany fizjologiczne. Aby uniknąć fałszywego alarmu:

• badania (szczególnie CA 125) nie należy wykonywać w trakcie miesiączki. Najlepiej zgłosić się na pobranie w drugiej fazie cyklu lub po zakończeniu krwawienia. Menstruacja fizjologicznie podnosi poziom markerów;
• ze względu na badania wątroby i trzustki, zgłoś się rano, po min. 8-12 godzinach bez jedzenia;
• w dniu poprzedzającym unikaj tłustych potraw i alkoholu (mogą zafałszować próby wątrobowe).

• AFP,
• ALT,
• Amylaza,
• Bilirubina całkowita,
• CA 125,
• CA 15-3,
• CA 19-9,
• CEA,
• Fosfataza zasadowa,
• GGTP,
• Lipaza,
• Morfologia krwi (pełna),
• OB.