Pakiet badań w kierunku anemii

Przewlekłe zmęczenie, bladość skóry, łamliwość włosów czy zadyszka przy wchodzeniu po schodach to objawy często bagatelizowane i przypisywane stresowi lub „przesileniu wiosennemu”. W rzeczywistości są to klasyczne symptomy niedotlenienia organizmu.

Anemia (niedokrwistość) to stan, w którym krew nie dostarcza wystarczającej ilości tlenu do komórek, co upośledza pracę serca, mózgu i mięśni. Nasz pakiet badań nie służy tylko do stwierdzenia faktu „masz anemię”. Jego celem jest znalezienie jej konkretnej przyczyny. Leczenie anemii z niedoboru żelaza wygląda zupełnie inaczej niż anemii z niedoboru witamin, dlatego precyzyjna diagnostyka jest kluczem do skutecznej terapii.

Pakiet badań w kierunku anemii – co dokładnie badamy?

Pakiet obejmuje morfologię oraz kluczowe parametry metabolizmu krwiotwórczego:

Podstawa diagnostyki

• Morfologia krwi – to punkt wyjścia. Parametry takie jak hemoglobina i erytrocyty mówią o nasileniu anemii. Z kolei parametr MCV (objętość krwinki) jest dla lekarza drogowskazem:
  • niskie MCV (małe krwinki) sugeruje niedobór żelaza.
  • wysokie MCV (duże krwinki) sugeruje niedobór witaminy B12 lub kwasu foliowego.

Gospodarka żelazem

• Żelazo – określa bieżący poziom tego pierwiastka we krwi.
• Ferrytyna – jest białkiem magazynującym żelazo. Dlaczego jest kluczowa? Często poziom żelaza we krwi jest jeszcze w normie, ale magazyny (ferrytyna) są już puste. To stan tzw. utajonego niedoboru żelaza, który już daje objawy (wypadanie włosów, zmęczenie), mimo że morfologia wydaje się prawidłowa.

Witaminy krwiotwórcze

• Witamina B12 – niezbędna do produkcji czerwonych krwinek i działania układu nerwowego. Jej niedobór jest częsty u wegan, wegetarian, osób starszych oraz pacjentów przyjmujących leki na zgagę (IPP) lub metforminę.
• Kwas foliowy – kluczowy dla podziałów komórkowych. Jego niedobór prowadzi do powstawania nieprawidłowych, zbyt dużych krwinek, które nie transportują tlenu efektywnie.

Tło Zapalne

• OB (Odczyn Biernackiego) – pozwala odróżnić anemię z niedoborów od tzw. anemii chorób przewlekłych. W przebiegu przewlekłych stanów zapalnych organizm „chowa” żelazo przed bakteriami, co prowadzi do wtórnej niedokrwistości.

Kiedy warto wykonać ten pakiet?

• Objawy niedotlenienia – szybkie męczenie się, kołatanie serca, zawroty głowy, senność;
• Objawy skórne – bladość cery, cienie pod oczami, pękające kąciki ust (zajady), kruche paznokcie, wypadanie włosów;
• Obfite miesiączki – kobiety tracące dużo krwi regularnie są najbardziej narażone na anemię z niedoboru żelaza;
• Dieta roślinna – weganie i wegetarianie (ryzyko niedoboru B12 i żelaza hemowego);
• Ciąża i laktacja – zwiększone zapotrzebowanie na składniki krwiotwórcze;
• Zaburzenia wchłaniania – choroby jelit, celiakia, stan po operacjach bariatrycznych.

Jak przygotować się do badania?

Parametry krwiotwórcze są bardzo wrażliwe na dietę i porę dnia.

• Krew do badania poziomu żelaza należy pobrać w godzinach porannych (7:00 – 10:00). Poziom żelaza wykazuje silny rytm dobowy – po południu spada fizjologicznie nawet o kilkadziesiąt procent, co uniemożliwia prawidłową diagnozę.
• Jeśli przyjmujesz preparaty żelaza, witaminy B12 lub kwasu foliowego, skonsultuj z lekarzem ich odstawienie na 7-10 dni przed badaniem (chyba że celem jest sprawdzenie, czy dawka leku jest toksyczna). Badanie w trakcie suplementacji pokaże jedynie zawartość tabletki, a nie zasoby organizmu.
• Uwaga na biotynę – odstaw ją na 3 dni przed badaniem (może fałszować wynik ferrytyny).
• Zgłoś się po 12-godzinnej przerwie w jedzeniu. W dniu poprzedzającym badanie unikaj alkoholu i bardzo tłustych posiłków.

• Ferrytyna,
• Kwas foliowy,
• Morfologia krwi (pełna),
• OB,
• Witamina B12,
• Żelazo.