Pakiet badań w kierunku osteoporozy

Osteoporoza nazywana jest „cichym złodziejem kości”. Przez lata, bez żadnych objawów bólowych, „okrada” szkielet z minerałów, czyniąc go kruchym jak porcelana. Często pierwszym i jedynym objawem choroby jest złamanie (kręgosłupa, biodra lub nadgarstka), do którego dochodzi przy banalnym potknięciu czy schyleniu się.

Nasz pakiet badań laboratoryjnych pozwala ocenić gospodarkę mineralną organizmu. Sprawdza, czy kości mają dostęp do „budulca” (wapnia i fosforu) oraz czy mechanizmy sterujące ich przebudową (witamina D, białka) działają prawidłowo. Jest to idealne uzupełnienie badania densytometrycznego (prześwietlenia gęstości kości) oraz niezbędne narzędzie dla osób chcących zadbać o szkielet profilaktycznie.

Pakiet badań w kierunku osteoporozy – co sprawdzamy?

Zestaw obejmuje parametry, które decydują o wytrzymałości tkanki kostnej:

Budulec i sterowanie

• Wapń całkowity i fosfor nieorganiczny – „cegły”, z których zbudowane są kości. Ich odpowiednie stężenie we krwi jest warunkiem koniecznym do mineralizacji szkieletu.
• Witamina D3 (metabolit 25(OH)) – bez witaminy D wapń z pożywienia nie wchłonie się z jelit i nie trafi do kości. W Polsce niedobory tego składnika są powszechne i stanowią główną przyczynę osłabienia kości.

Dynamika przebudowy

• Fosfataza zasadowa (ALP) – enzym aktywny w kościach. Jego podwyższony poziom może świadczyć o wzmożonym obrocie kostnym (kości są „rozbierane” szybciej niż „budowane”), co jest charakterystyczne dla aktywnej osteoporozy, ale też np. dla niedoborów witaminy D (krzywicy/osteomalacji).

Transport

Dlaczego badamy białka w pakiecie kostnym? To klucz do precyzyjnej diagnozy.

• Białko całkowite i albumina – wapń we krwi nie pływa swobodnie – w dużej mierze jest „wożony” przez białka (głównie albuminę). Aby prawidłowo ocenić poziom wapnia, lekarz musi znać poziom albuminy. Jeśli albuminy jest mało (np. przy słabej diecie), poziom wapnia może wyjść fałszywie niski, choć w rzeczywistości jest w normie. Badanie to pozwala uniknąć błędów interpretacyjnych.

Dla kogo jest ten pakiet?

• Kobiety po menopauzie – spadek estrogenów drastycznie przyspiesza utratę masy kostnej;
• Seniorzy 65+ – zarówno kobiety, jak i mężczyźni (u których osteoporoza jest często przeoczana);
• Osoby po złamaniach – szczególnie niskoenergetycznych (złamanie po upadku z własnej wysokości);
• Osoby unikające nabiału – dieta bezmleczna, wegańska;
• Pacjenci przyjmujący sterydy – długotrwałe leczenie glikokortykosteroidami niszczy kości.

Przygotowanie do badania

• na badanie należy zgłosić się rano, zachowując 8-12 godzin przerwy od ostatniego posiłku. Jest to ważne dla wiarygodności wyniku wapnia i fosforu;
• jeśli przyjmujesz preparaty wapnia lub witaminy D, poinformuj o tym lekarza interpretującego wyniki;
• w przypadku wysokich dawek biotyny w suplementach, odstaw ją na 3 dni przed badaniem (może wpływać na oznaczanie witaminy D).

• Albumina,
• Białko całkowite,
• Fosfataza zasadowa,
• Fosfor nieorganiczny,
• Wapń całkowity,
• Witamina D metabolit 25(OH).